menu  

Joods Monument Arnhem
Joods Monument Arnhem

 

 

 

 

'Arnhemse' Max Herman Heijmans in Amsterdam

Peter Jetten


De Nieuwe Kerk in Amsterdam sluit momenteel het jubileumjaar van Amsterdam af met de tentoonstelling 'Mokum, de biografie van Joods Amsterdam' (oktober 2025-april 2026). De tentoonstelling gaat over de bewogen geschiedenis van de stad en de iconen die de stad verrijkten. Ook aan de befaamde couturier Max Heymans (1918-1997) wordt aandacht besteed.

Max werd in 1918 in Arnhem geboren als Max Herman Heijmans. Hij was de zoon van Maurits Heijmans en Catharina (Jans) Dormits, telg uit de bekende vooroorlogse Arnhemse slagersfamilie Dormits. Haar vader was Herman Dormits, veehandelaar/slager en haar moeder Sophia Salomons. Uit hun huwelijk werden twee kinderen geboren: Meijer en Max Herman. Meijer overleed in 1917 slechts 9 dagen oud. Vader Maurits was reiziger/handelaar in stoffen. Zoon Max Herman maakte zijn eerste creaties met het verknippen van de kleding van zijn moeder. 


(Max Heymans in 1959, foto Nationaal Archief / Spaarnestad Photo / Henk Hilterman)

 
Als 13 jarige 'werkte' hij al als etaleur bij drie Arnhemse modezaken, waaronder Gerzon. In 1933 kwam zijn vader te overlijden en verhuisde Max met zijn moeder naar Amsterdam. Hier ging hij aan het werk als hoedenmaker en verkocht eind jaren dertig zijn creaties via Maison de Bonneterie en Nieuw Engeland. Daarnaast werkte hij als etaleur bij het joodse modemagazijn Hirsch & Cie. Zijn eerste salon opende hij aan het Muntplein. Toen hij in 1940 getuige was van de arrestatie van twee joodse jongens door de SD, besloot hij onmiddellijk onder te duiken. Zijn moeder en haar tweede man Joseph Arjé Lissauer overleefden de Holocaust niet. Zij werden opgepakt en via Kamp Westerbork op 15 februari 1944 op transport gesteld naar Bergen-Belsen, waar Joseph op 27 januari 1945 overleed. Catharina overleed op 23 april 1945 bij Tröbitz tijdens de bevrijding van 'het verloren transport' door de Russische troepen (1). 

In 1945 hield Heymans zijn eerste modeshow. Hij verving de 'ij' in zijn achternaam door een 'y'. In de jaren vijftig en zestig veroverde hij  Nederland met zijn 'à la Chanel'-creaties. Hij opende in 1960 zijn salon in Hirsch & Cie, die na twee jaar beeindigd werd. Vervolgens kocht hij een pand aan de Nicolaas Witsenstraat dat diende als atelier en woonhuis. 

Ondanks zijn slechte gezondheid en zijn hoge leeftijd bleef Heymans ontwerpen en modeshows organiseren. Heymans stierf aan de rookvergiftiging die hij in augustus 1997 bij een brand in zijn woning opliep.

 

december 2025 

 

Noten

1. Het zogeheten 'Verloren transport'. In april 1945 werd Bergen Belsen door de Duitsers  ontruimd en werden de 6800 gevangenen  in een trein gezet met als bestemming Theresienstadt. De trein strandde na een zwerftocht van dertien dagen nabij Tröbitz, omdat de Elsterbrug was opgeblazen. Op 23 april 1945 vonden oprukkende troepen van het Rode Leger de stilstaande trein en bevrijdden de gevangenen. Ongeveer 200 mensen hadden de reis niet overleefd en in de weken die volgden, stierven door een epidemie nog 320 mensen aan de gevolgen van het dodentransport.

Bronnen
Wikipedia

Mokum, de biografie van Joods Amsterdam - De Nieuwe Kerk
Het bewogen leven van Max Heymans – NIW https://share.google/wbufdjFhTxhrQhh1Z
Het lot van Joseph Arjé Lissauer, zijn 1e vrouw Sara Poons en zijn 2e vrouw Catharina Dormits | Joods Monument https://share.google/c5Yn7KJDRuzAj0bIX

Verhalen

'Arnhemse' Max Herman Heijmans in Amsterdam

Peter Jetten


De Nieuwe Kerk in Amsterdam sluit momenteel het jubileumjaar van Amsterdam af met de tentoonstelling 'Mokum, de biografie van Joods Amsterdam' (oktober 2025-april 2026). De tentoonstelling gaat over de bewogen geschiedenis van de stad en de iconen die de stad verrijkten. Ook aan de befaamde couturier Max Heymans (1918-1997) wordt aandacht besteed.

Max werd in 1918 in Arnhem geboren als Max Herman Heijmans. Hij was de zoon van Maurits Heijmans en Catharina (Jans) Dormits, telg uit de bekende vooroorlogse Arnhemse slagersfamilie Dormits. Haar vader was Herman Dormits, veehandelaar/slager en haar moeder Sophia Salomons. Uit hun huwelijk werden twee kinderen geboren: Meijer en Max Herman. Meijer overleed in 1917 slechts 9 dagen oud. Vader Maurits was reiziger/handelaar in stoffen. Zoon Max Herman maakte zijn eerste creaties met het verknippen van de kleding van zijn moeder. 


(Max Heymans in 1959, foto Nationaal Archief / Spaarnestad Photo / Henk Hilterman)

 
Als 13 jarige 'werkte' hij al als etaleur bij drie Arnhemse modezaken, waaronder Gerzon. In 1933 kwam zijn vader te overlijden en verhuisde Max met zijn moeder naar Amsterdam. Hier ging hij aan het werk als hoedenmaker en verkocht eind jaren dertig zijn creaties via Maison de Bonneterie en Nieuw Engeland. Daarnaast werkte hij als etaleur bij het joodse modemagazijn Hirsch & Cie. Zijn eerste salon opende hij aan het Muntplein. Toen hij in 1940 getuige was van de arrestatie van twee joodse jongens door de SD, besloot hij onmiddellijk onder te duiken. Zijn moeder en haar tweede man Joseph Arjé Lissauer overleefden de Holocaust niet. Zij werden opgepakt en via Kamp Westerbork op 15 februari 1944 op transport gesteld naar Bergen-Belsen, waar Joseph op 27 januari 1945 overleed. Catharina overleed op 23 april 1945 bij Tröbitz tijdens de bevrijding van 'het verloren transport' door de Russische troepen (1). 

In 1945 hield Heymans zijn eerste modeshow. Hij verving de 'ij' in zijn achternaam door een 'y'. In de jaren vijftig en zestig veroverde hij  Nederland met zijn 'à la Chanel'-creaties. Hij opende in 1960 zijn salon in Hirsch & Cie, die na twee jaar beeindigd werd. Vervolgens kocht hij een pand aan de Nicolaas Witsenstraat dat diende als atelier en woonhuis. 

Ondanks zijn slechte gezondheid en zijn hoge leeftijd bleef Heymans ontwerpen en modeshows organiseren. Heymans stierf aan de rookvergiftiging die hij in augustus 1997 bij een brand in zijn woning opliep.

 

december 2025 

 

Noten

1. Het zogeheten 'Verloren transport'. In april 1945 werd Bergen Belsen door de Duitsers  ontruimd en werden de 6800 gevangenen  in een trein gezet met als bestemming Theresienstadt. De trein strandde na een zwerftocht van dertien dagen nabij Tröbitz, omdat de Elsterbrug was opgeblazen. Op 23 april 1945 vonden oprukkende troepen van het Rode Leger de stilstaande trein en bevrijdden de gevangenen. Ongeveer 200 mensen hadden de reis niet overleefd en in de weken die volgden, stierven door een epidemie nog 320 mensen aan de gevolgen van het dodentransport.

Bronnen
Wikipedia

Mokum, de biografie van Joods Amsterdam - De Nieuwe Kerk
Het bewogen leven van Max Heymans – NIW https://share.google/wbufdjFhTxhrQhh1Z
Het lot van Joseph Arjé Lissauer, zijn 1e vrouw Sara Poons en zijn 2e vrouw Catharina Dormits | Joods Monument https://share.google/c5Yn7KJDRuzAj0bIX

 

Locatie Joods Monument Arnhem:
Kippenmarkt/Jonas Daniël Meijerplaats